Theo hãng phân tích thị trường Gartner, giá các linh kiện bộ nhớ như DRAM và SSD sẽ tăng 130% cuối năm nay, đẩy giá PC và laptop tăng 17% so với 2025. "Cú sốc" cũng khiến lượng máy tính cá nhân xuất xưởng toàn cầu dự kiến giảm 10,4% so với năm ngoái - mức giảm hàng năm mạnh nhất trong hơn một thập kỷ, do người tiêu dùng và doanh nghiệp chọn giữ lại phần cứng hiện có thay vì chi tiền nâng cấp.

Giá linh kiện biến động mạnh chủ yếu do cơn khát chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo, khiến các nhà sản xuất ưu tiên đơn hàng dành cho trung tâm dữ liệu hơn là cho thị trường thiết bị điện tử như máy tính, router... Theo Gartner, chi phí cho riêng chip nhớ sẽ tăng từ 16% lên 23% tổng chi phí linh kiện của một chiếc PC năm nay và tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, kéo theo việc nhà sản xuất phải hạn chế xuất xưởng các dòng sản phẩm có lợi nhuận thấp.

"Giá linh kiện đắt đỏ, nhà cung cấp không thể bù đắp chi phí, khiến những dòng máy tính giá rẻ, lợi nhuận thấp trở nên kém khả thi", nhà phân tích Ranjit Atwal của Gartner nói. "Cuối cùng, laptop dưới 500 USD sẽ biến mất vào năm 2028".

Với giá cao hơn, hãng phân tích cũng dự đoán chu kỳ nâng cấp máy tính cá nhân nói chung của người dùng cũng kéo dài hơn. Tuy nhiên, xu hướng này làm dấy lên lo ngại về lỗ hổng bảo mật trên phần cứng cũ.

Trong khi đó, phân khúc máy tính cao cấp được dự đoán tăng nhẹ do "nhà cung cấp có đủ lợi nhuận để bù đắp giá linh kiện".

"Nhìn chung, nhà sản xuất máy tính và kênh phân phối đang trải qua giai đoạn quan trọng ở nửa đầu năm khi vừa tối ưu hóa giá vừa bảo vệ biên độ lợi nhuận, trước khi cả doanh số và lợi nhuận đều giảm từ quý thứ hai trở đi", Atwal nói thêm.

Với thị trường smartphone, Gartner dự báo sản lượng sẽ giảm 8,4% trong năm nay và người mua sẽ ưu tiên điện thoại giá rẻ thay vì cao cấp. Ngoài ra, do chi phí tăng cao, nhiều người tiêu dùng sẽ không mua mới mà chọn máy đã qua sử dụng hoặc tân trang.

Theo CNBC, chip nhớ được đánh giá đóng vai trò rất lớn và trỏ thành "điểm nghẽn" trong phát triển AI, khiến nhiều công ty dồn nguồn cung cho lĩnh vực thay vì phân bổ cho các sản phẩm cá nhân như trước. Thị trường chip nhớ hiện được thống trị bởi bộ ba quyền lực Samsung, Micron và SK Hynix. Các nhà sản xuất này cũng đang gồng mình để vừa phục vụ nhu cầu ngày càng tăng từ những gã khổng lồ AI, vừa không bỏ rơi khách hàng truyền thống trong mảng điện tử tiêu dùng như laptop, thiết bị chơi game, bộ định tuyến router...

Điểm khó khăn nằm ở chỗ các công ty AI chủ yếu săn lùng chip nhớ băng thông cao (HBM) - một biến thể đắt đỏ và khó sản xuất hơn so với chip nhớ dùng cho máy tính cá nhân thông thường. Chính việc chênh lệch về cung cầu này đẩy chi phí cao kỷ lục, khiến giá thành sản phẩm điện tử tiêu dùng bị đội lên và tiến độ nghiên cứu bị trì hoãn.

AMD Ryzen AI tích hợp bộ xử lý AI chuyên dụng (NPU) cho phép laptop thực hiện các tác vụ trí tuệ nhân tạo ngay trên máy, không cần gửi dữ liệu lên máy chủ bên ngoài. Nhờ đó, các chức năng như tóm tắt văn bản, hỗ trợ viết nội dung, ghi chú cuộc họp, khử ồn hay tự động căn khung hình camera có thể hoạt động theo thời gian thực và ổn định hơn.

Việc xử lý AI bằng NPU cũng giúp giảm tải cho CPU và GPU, từ đó duy trì hiệu năng tổng thể, tiết kiệm năng lượng và cải thiện thời lượng pin. Đây là điểm khác biệt so với các hệ thống chỉ dựa vào tài nguyên xử lý truyền thống hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào dịch vụ AI trên nền tảng cloud.

Trong môi trường học tập, laptop dùng chip Ryzen AI hỗ trợ sinh viên xử lý khối lượng tài liệu lớn, tóm lược nội dung bài giảng, gợi ý dàn ý thuyết trình hay ghi chú tự động trong các lớp học trực tuyến. Một số mẫu máy phổ thông và cận cao cấp hiện nay như Vivobook S14 (AMD Ryzen AI 5 330) và Lenovo IdeaPad Slim 5 OLED (AMD Ryzen AI 7 350), đã tích hợp nền tảng này, kết hợp màn OLED độ phân giải cao, hướng đến nhu cầu học tập và làm đồ án.

Với nhóm người dùng văn phòng, AI xử lý tại chỗ giúp tự động hóa các công việc lặp lại như tổng hợp nội dung họp, chuẩn hóa email, hỗ trợ trình bày báo cáo, đồng thời cải thiện chất lượng họp trực tuyến thông qua khử ồn và tối ưu hình ảnh. Công cụ giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc và tăng mức độ tập trung vào các nhiệm vụ có giá trị cao hơn.

Ba mẫu laptop văn phòng nổi bật hiện nay là Asus Zenbook 14 OLED (AMD Ryzen AI 7 350); HP OmniBook 7 Aero (AMD Ryzen AI 5 340) và MSI Venture A16 AI+ (AMD Ryzen AI 7 350).

Ở mảng giải trí và sáng tạo nội dung, Ryzen AI hỗ trợ phân bổ tài nguyên thông minh giữa AI, CPU và GPU. Khi chơi game hoặc dựng video, các tác vụ AI được xử lý riêng giúp hệ thống duy trì tốc độ khung hình ổn định, giảm độ trễ và tối ưu hiệu suất khi livestream, chỉnh sửa video hay xử lý hiệu ứng.

Những mẫu laptop phù hợp cho nhu cầu này có Acer Gaming Nitro V ProPanel (AMD Ryzen AI 7 350); Gigabyte Aero X16 (AMD Ryzen AI 7 350) Rog Zephyrus G14 (AMD Ryzen AI 9 HX 370).

So với các giải pháp AI dựa trên dịch vụ thuê bao, nền tảng Ryzen AI cho phép người dùng khai thác khả năng AI ngay trên phần cứng, không phát sinh chi phí sử dụng theo thời gian và hạn chế rủi ro dữ liệu. Nền tảng này cũng được tối ưu cho các tính năng AI mới trên Windows như Copilot+ và Windows Studio Effects.

Các dòng laptop sử dụng chip AMD Ryzen AI cho thấy xu hướng chuyển dịch từ "máy tính truyền thống" sang thiết bị đóng vai trò như một trợ lý số cá nhân. AI không còn là dịch vụ bên ngoài mà trở thành năng lực cốt lõi của phần cứng, hỗ trợ người dùng trong mọi tác vụ thường ngày.

Theo AMD, việc tích hợp khả năng xử lý AI trực tiếp còn khắc phục được nhiều hạn chế khi sử dụng AI qua Cloud như tốc độ chậm, phụ thuộc Internet, nguy cơ lộ dữ liệu và thiếu ổn định khi dùng trong môi trường chuyên nghiệp.